Ανατρεπτική αποσύνδεση – Απόσπασμα ενάντια στον πολιτικό αναρχισμό

1819_BnHover

Η κριτική απέναντι στον “πολιτικό αναρχισμό”, η οποία έχει γίνει σε κάποια φευγαλέα κείμενα από τους μηδενιστές-εγωιστές συντρόφους των εκδόσεων Dark Matter [1] και σε ένα άρθρο του Venona Q, “Σκανδαλώδεις σκέψεις – μερικές σημειώσεις για τον πολιτισμένο αναρχισμό” [2] έχει αναζωογονήσει τις απαραίτητες αιχμές ενάντια στην τυπική βρετανική (αλλά όχι μόνο) γραμμή σκέψης. Η κριτική δεν έχει επιδιώξει ακόμα να καταστεί περιεκτική ή ακόμα και εκτεταμένη, καθώς αποτελείται μόνο από λίγα προσχέδια, αλλά έχει χτυπήσει νεύρο. Για μια ολόκληρη δεκαετία σχεδόν, ο πολιτικός αναρχισμός στη Βρετανία τελειοποιούσε ανενόχλητος τις θεωρητικές του καταγγελίες κι έτσι, είναι αναζωογονητικό να τον βλέπεις να κριτικάρεται με τέτοια σφοδρότητα. Αυτό το απόσπασμα θέλει να αποτελέσει μία ακόμα συμβολή στο φρεσκάρισμα αυτής της κριτικής του “πολιτικού αναρχισμού” με κάποιες σκέψεις μου.

Αν η δράση είναι το καθοριστικό χαρακτηριστικό της νέας αναρχικής πράξης, η οποία είναι αντιθετική με τον “πολιτικό αναρχισμό”, παραθέτω τη ΣΠΦ (Συνωμοσία Πυρήνων της Φωτιάς), όταν δηλώνει ότι “οι σύντροφοι που τιμούν τα λόγια τους με τις πράξεις τους, αποτελούν το καλύτερο ξεκίνημα ενός αυθεντικού διαλόγου ανάμεσα στις τάσεις του αναρχικού χώρου. Αυτό που σιχαινόμαστε είναι οι ρεφορμιστές ψευτο-αναρχικοί, που μετατρέπουν την άνεση και την δειλία τους σε πολιτική θεωρία και την εξιδανικεύουν”.

Ο πολιτικός αναρχισμός δεν είναι τόσο ένα πολιτικό ρεύμα, αλλά ένας ανοιχτός όρος, που χρησιμοποιείται για να περιγράψει το καταφύγιο της δειλίας, τους ρεφορμιστές και συνεργάσιμους, που χρησιμοποιούν τον αναρχισμό ως δεκανίκι για να αποφύγουν την καταστολή μέσα στην κοινωνία και την αναγκαιότητα να δράσουν.

Δεν έρχομαι σε αντιπαράθεση με εκείνους τους ανθρώπους ή την πολιτικότητά τους με βάση το ποια οργανωτική μορφή υιοθετούν ή τις μεθόδους “άμεσης δράσης” που επιλέγουν, είναι δικό τους θέμα να επιμείνουν σε όποιον δρόμο θέλουν. Δεν με απασχολεί, παρά μόνο όταν προσπαθούν να επιβάλουν τη θέλησή τους σε μένα.

Δεν έχω τίποτα εναντίον της μαζικής οργάνωσης per se και τη θεωρώ μια αξιοπρόσεκτα θεμελιώδη αρχή οποιασδήποτε σχεδόν επαναστατικής δραστηριότητας, αλλά έχοντας βρεθεί κοντά σε αυτόν τον “πολιτικό αναρχισμό” για αρκετό καιρό και έχοντας βρει χώρο να σκεφτώ τη σημερινή του εξέλιξη και κατεύθυνση, πιστεύω ότι αυτό το κοπάδι έχει σοβαρά προβλήματα στο να επιτρέπει τη διαφοροποίηση των απόψεων και την έκφραση προοπτικών, που εναντιώνονται στην ομαδική σκέψη της “κομματικής γραμμής”.

Ως αναρχικοί, πιστεύουν από την καρδιά τους, ή τουλάχιστον η προπαγάνδα τους το προβάλει τόσο πολύ, ότι το ανθρώπινο ον, το κακό ζώο, μπορεί να εξαγοραστεί από το πολιτικό τους πρόγραμμα. Αφήνοντας αυτό το ερώτημα στην άκρη προς το παρόν, ως αναρχικοί εμφανιζόμαστε να μοιραζόμαστε περισσότερα κοινά παρά διαφωνίες και παραδέχομαι ότι ακολουθώντας τα συμπεράσματά τους, οι ιδέες του πολιτικού αναρχισμού θα μπορούσαν να είναι σύμφωνες με μια κοινωνική εξέγερση, αλλά αμφιβάλω ότι όντως θα είναι.

Στη Βρετανία, μία από τις αξίες-κλειδιά του πολιτικού αναρχισμού μοιάζει να είναι η ακτιβιστική πολιτική δουλειά ως αυτοσκοπός, αντί να αποτελεί μέσο για έναν σκοπό. Αντί να προχωρά προς την κοινωνική σύγκρουση και την εξέγερση, τοποθετήθηκε μέσα σε μια μικρή πτυχή του επικοινωνιακού-πολιτικού θεάματος και σε μεγάλο βαθμό αποφεύγει την αναγκαιότητα να αναλάβει ρίσκα. Αυτό μπορεί να το κάνει επειδή το νεοφιλελεύθερο project έχει κάνει τόσο κακή χρήση της “δημοκρατίας” ως έννοια, που η προσπάθεια αποκατάστασης της εικόνας της και “επιστροφής στην πραγματική και συμμετοχική δημοκρατία” (ή στην πραγμάτωση της ιδιότητας του πολίτη και τη συμμετοχή στη διακυβέρνηση) αρχίζει να μοιάζει ριζοσπαστική (ενώ δεν είναι). Ο αναρχικός λεγκαλισμός δεν αξιώνει την δύναμή του στην άρνηση, αντ’ αυτού γίνεται δυσδιάκριτος σε σχέση με τη δημοκρατική πολιτική, την οποία υποτίθεται ότι ξεπερνά. Ο πολιτικός αναρχισμός δεν θα εξελιχθεί ποτέ σε αναγνωρίσιμο χαρακτηριστικό σύγκρουσης στο κοινωνικό πεδίο, επειδή η φύση του είναι συγκεχυμένη, ακολουθεί τα χνάρια του πλήθους και με ζήλια κριτικάρει όσους τολμούν να βάζουν την άρνησή τους πάνω από τους υπόλοιπους.

Αυτές οι ομαδούλες, επειδή συχνά νοιάζονται τόσο πολύ να προστατέυσουν την ύπαρξή τους ενώπιον της κοινωνίας, υιοθετούν την πιο ακίνδυνη για την εξουσία στάση και απλά ενεργούν σαν ομάδες συμφερόντων για πολύ περιθωριοποιημένους ανθρώπους, που είναι απομονωμένοι και αναζητούν εξουσία.  Υποκαθιστώντας ψυχολογικά την εξουσία με τον μηχανισμό της “επίσημης” οργάνωσης, η κακή συμπεριφορά επιδιώκεται να κρυφτεί πίσω από πολιτικά επιχειρήματα. Αυτό σημαίνει να απορρίπτουν, να λογοκρίνουν και να συκοφαντούν άτομα και ομάδες, τα οποία δεν μπορούν να ελέγξουν ή να επηρεάσουν, όπως προσπαθούν να αστυνομεύσουν τη συμπεριφορά άλλων.

Ο πολιτικός αναρχισμός επιτίθεται σε οποιοδήποτε αναρχικό ή ακτιβιστή τολμά να απορρίψει την ομαδική σκέψη και να οργανωθεί έξω από τα “αποδεκτά όρια”. Και όπως όλες οι πολιτικές ομάδες, οι πολιτικοί αναρχικοί τείνουν προς την ομογενοποίηση, την κεντρικοποίηση, την ιεραρχία, την αντιπροσώπευση και τη λογοκρισία, αν και όλα αυτά φοράνε τον μανδύα της συναίνεσης. Παρά το ότι συχνά δίνεται έμφαση στο γεγονός ότι αυτές οι μέθοδοι οργάνωσης είναι ουσιαστικά κάτι το ριζοσπαστικό, είναι casual και καμία σχεδόν διαφορά δεν έχουν από το στυλ βιβλιοθήκης και βρεφονηπιακού σταθμού, που συναντάται σε κοινοτικές ομάδες παντού. Αν κάποιοι αναρχικοί βρίσκουν δύναμη σε αυτό, νομίζω ότι είναι αφελείς ως προς το ενάντια σε τι πολεμάνε.

Είναι πια σίγουρο ότι το κεφάλαιο δεν είναι κάτι που μπορεί να πολεμηθεί στον “χώρο δουλειάς” η στην “κοινότητα” κάποιου, εκτός αν έχω κάνει λάθος και τα τελευταία 30 χρόνια της παγκόσμιας οικονομικής αναδιάρθρωσης και ταξικής ανασύνθεσης αποτελούν νίκη των κλασικών αναρχικών μεθόδων. Ίσως κάνω λάθος, αλλά δεν βλέπω κανένα μέλλον για τις παραδοσιακές μορφές αναρχικής οργάνωσης, καθώς όχι μόνο το κοινωνικό μοντέλο, πάνω στο οποίο βασίστηκαν, έχει ηττηθεί από τον καπιταλισμό, αλλά και οι συνθήκες μέσα σε αυτό, με τις οποίες είχαν σχέση, έχουν αλλάξει.

Αυτό, φυσικά, με φέρνει στο επόμενο σημείο μου, τι το επαναστατικό, ή έστω αναρχικό, υπάρχει στην υιοθέτηση της μαρξιστικής και αριστεροκομμουνιστής σκέψης; Δεν είμαι σίγουρος, αλλά από τις δύο δεκαετίες της προσωπικής μου εμπειρίας, θα έλεγα “όχι πολλά”. Τα τελευταία χρόνια οι αναρχικές-εξεγερσιακές ομάδες δημιούργησαν μια αλληλεγγύη, που ξεπερνά τα σύνορα και μια νέα γενιά αγώνα εντός πόλης. Είναι γελοίο να νομίζει κανείς ότι τέτοιες ομάδες προέκυψαν από το πουθενά και ότι δεν υπάρχει θετική συσχέτιση. Οι μέθοδοι και οι ιδέες του πολιτικού αναρχισμού εδώ και καιρό δεν έχουν σχέση με τις χώρες, στις οποίες σε μεγάλο βαθμό βασίστηκαν (αν είχαν και ποτέ, σε κάποιες περιπτώσεις), αλλά κάποιοι μιλάνε για “καθοριστική ιστορική κληρονομιά και μέθοδο πράξης και θεωρίας” και αυτό είναι το σημείο, από το οποίο ξεκινά ο ανταγωνισμός μου απέναντί τους, που συμπίπτει με την άρνησή μου να δεχτώ ως δεδομένη την “αναρχική” αποκήρυξη της ατομικής δράσης και της προπαγάνδας μέσω της πράξης.

Νομίζω είναι ακριβές να πει κανείς ότι η πληρότητα της αναρχικής πράξης -από την οργάνωση σε χώρους δουλειάς έως τις εκτελέσεις- περιορίζεται από αυτές τις ομάδες πολιτικών αναρχικών, μόνο σε εκείνες τις μεθόδους, που δεν θα “αποξενώσουν” τη δημοκρατική κοινωνία. Δεν είναι αυτό το όραμα των “κοινωνικών” αναρχικών της κλασικής εποχής και δεν έχουν κανένα δικαίωμα να διεκδικήσουν οποιαδήποτε ιστορική κληρονομιά. Το συμπέρασμα είναι ότι και εγώ δηλώνω ανταγωνιστής του μυθιστορήματος του πολιτικού αναρχισμού και των στόχων του.

Ενώ αυτό το απόσπασμα δεν εστιάζει στο κοινωνικό επίπεδο του αγώνα στην ολότητά του, είναι γραμμένο καλή τη πίστη για εκείνους που θα θελήσουν να προσπαθήσουν να καταλάβουν όσα λέω. Αυτό το κείμενο είναι απλά μια σύντομη πολεμική και όχι ιδιαίτερα περιεκτική ή με συνοχή ως προς την κατεύθυνσή του. Με αυτό στο μυαλό μου, επισημαίνω ότι οι ακόλουθες ετυμηγορίες έχουν εκδοθεί από την αναρχική διοίκηση στη Βρετανία όπως και αλλού:

– “Επικίνδυνες” εκδόσεις και αντι-κοινωνικές ιδέες, ιδιαίτερα οι αντιπολιτισμικές, απαγορεύονται.

– Το να διεκδικείς τις δράσεις σου και μια ζωή άρνησης, σαμποτάζ και επίθεσης απαγορεύεται.

– Το να εκφράζεται αλληλεγγύη προς συγκεκριμένους αναρχικούς κρατούμενος και projects (συχνά αποκαλούνται τρομοκράτες) απαγορεύεται.

Αν αυτό που περιμένεις από μια ζωηρή επαναστατική τάση είναι το θάρρος, η συζήτηση, η ανταλλαγή απόψεων και η αλληλεπίδραση, θα απογοητευτείς καθώς ο πολιτικός αναρχισμός δεν ενδιαφέρεται για τις απόψεις σου, μόνο για την συμμόρφωσή σου.

Όταν δεν κοιτάνε αλλού, την ώρα που σύντροφοι φυλακίζονται, συχνά βοηθούν την καταστολή, επειδή σιχαίνονται την ιδέα ότι μπορεί τα μίντια να παρουσιάσουν μια λανθασμένη εικόνα για τους ίδιους και μισούν τους αναρχικούς της πράξης για τις ενέργειές τους. Αλλά, οι αναρχικοί της πράξης δεν εκπροσωπούν κανέναν παρά μόνο τον εαυτό τους και οι δράσεις τους ανήκουν μόνο σε αυτούς, όχι στο κίνημα και αυτό είναι το πρόβλημα.

Αφιερώνω αυτό το κείμενο σε όλους όσους διώκονται και είναι φυλακισμένοι στην Ιταλία.

L

Υποσημειώσεις του συγγραφέα:

1. Βλέπε Anarchy in the UK: August Riots 2011 (Εκδόσεις Dark Matter)

2. Βλέπε “Σκανδαλώδεις σκέψεις – μερικές σημειώσεις για τον πολιτισμένο αναρχισμό” . Χαρακτηρίστηκε ως “προσβολή στον ίδιο τον αναρχισμό” από ένα βλακώδες μέλος της Ιταλικής Αναρχικής Ομοσπονδία στο libcom.org.

Το κείμενο δημοσιεύτηκε στο τεύχος 27 του περιοδικού Dark Nights και στην μπροσούρα “Anarchy – Civil or Subversive?: A Collection of Texts Against Civil Anarchism” των εκδόσεων Dark Matter σε συνεργασία με το 325.

———

Μετάφραση: Inter Arma

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*